FDM - Fascial Distortion Model wg Typaldosa (Model Zniekształceń Powięzi)
FDM jest modelem anatomicznym, sposobem postrzegania, który przypisuje schorzeniom oraz urazom jedną lub więcej z sześciu określonych deformacji tkanki łącznej.
Deformacje te dzielimy ze względu na objawy kliniczne oraz miejsce występowania. Wśród nich wyróżniamy:
- Triggerband (zniekształcenie powięzi taśmowej)
- Herniated Trigger Point ( przepuklina punktu spustowego)
- Continuum Distortion (dystorsja kontinuum)
- Folding Distortion (dystorsja foldingowa)
- Cylinder Distortion (dystorsja cylindryczna)
- Tectonic Fixation ( tektoniczna fiksacja)
W terapii zgodnej z FDM-em zniekształcenia są korygowane ręcznie przez terapeute poprzez stosowanie odpowiednich chwytów manualnych. Po poprawnej manipulacji wyżej wymienione zniekształcenia tkanki są natychmiast korygowane a unieruchomienie z punktu widzenia FDM jest zbędne.
Model Zniekształceń powięzi nie widzi złamań kości, naderwań mięśni i więzadeł, stanów zapalnych oraz zwyrodnień tak jak jest to w znanym powszechnie modelu ortopedycznym. W myśl FDM-u widzimy tylko i wyłącznie dystorsje powięziowe. Tak więc na przykład typowe złamanie kości będzie rozpatrywane jako przerwanie ciągłości kontinuum w skutek którego powstał triggerband i dystorsja kontinuum.
W metodzie Typaldosa nasze dolegliwości oraz towarzyszący ból są opisywane werbalnie i niewerbalnie przez pacjenta. Jest to decydujące, aby rozpoznać z którą dystorsją mamy do czynienia.
W diagnostyce najważniejszym kryterium jest mowa ciała pacjenta połączona z subiektywnym, werbalnym opisem dolegliwości. Zwraca się dużą uwagę na intuicyjną gestykulacje wskazującą bolesne obszary ciała. Następnym ważnym elementem jest mechanizm powstania urazu, testy kliniczne, palpacja, RM, RTG, USG oraz badania laboratoryjne.
Jako testy kliniczne stosujemy proste, intuicyjne i łatwe do powtórzenia testy ruchomości, testy siły, oraz testy obciążania danej części ciała. Nie bierzemy pod uwagę działania pojedynczych struktur takich jak konkretny mięsień, nerw czy staw. Ciało ludzkie nie funkcjonuje w oddzielnych anatomicznych strukturach, dlatego testujemy całościowe wzorce.
Dlaczego Metoda Typaldosa jest tak wyjątkowa?
W klinice jednak spotykamy pacjentów, których dolegliwości nie można tak wytłumaczyć.
Metoda Typaldosa natomiast opiera się na spontanicznej, nie zafałszowanej autopercepcji pacjenta. Dzięki temu nie musimy go dopasowywać do “znanych” nam schorzeń i wzorców.
Dla nas to PACJENT jest ekspertem swojego ciała a my z tego korzystamy aby odnaleźć odpowiednią terapię. Terapeuta FDM zatem pracuje tylko i wyłącznie zgodnie ze wskazaniami pacjenta.
Powięź
Powięź to inaczej tkanka łączna, która występuje w całym naszym organizmie ludzkim w różnej postaci i formie. Można sobie ją wyobrazić jako ogromną trójwymiarową sieć, która otacza, wypełnia, przenika i łączy ze sobą wszystkie struktury, narządy i układy w ciele człowieka.
Powięź zarówno nadaje jak i utrzymuje formę wszystkich struktur, pozwala na ich sprawne oraz gładkie przesuwanie względem siebie a także przenosi siły między mięśniami a układem szkieletowym. Tkanka łączna potrafi też te siły magazynować i odpowiednio utrzymywać napięcie lub rozciągnięcie.
Struktury powięziowe są odpowiedzialne również za transport płynów. Dopływ odżywia, nawadnia tkanki oraz dostarcza tlen do komórek. Odpływ zaś służy usunięciu podstawowych produktów przemiany materii oraz toksyn. Gdy pojawiają się zniekształcenia powięzi proces ten zostaje upośledzony lub przerwany.
Bardzo ważną informacją jest to, że powięź jest najważniejszym narządem czucia. Dzieje się tak za sprawą niezliczonych receptorów nocyceptywnych rozmieszczonych gęsto w tkankach. Są one w większości odpowiedzialne za odczuwany przez nas ból poprzez przyjmowanie bodźców i przekazywanie ich do układu nerwowego.
Typaldos opisuje cztery rodzaje powięzi, które mogą wywoływać różne dystorsje:
- Powięź taśmowa – chroni ścięgna, więzadła, stawy przed siłami zewnętrznymi, wywołuje triggerbandy i dystorsje kontinuum.
- Powięź spiralna – chroni tkankę przed siłami trakcyjnymi i kompresyjnymi, otacza narządy wewnętrzne i mięśnie, wywołuje dystorsje cylindryczne
- Powięź fałdowa – chroni stawy przed siłami trakcyjnymi oraz kompresyjnymi, do niej zaliczamy torebki stawowe, przegrody międzymięśniowe i błony międzykostne. Wywołuje dystorsje foldingowe
- Powięź gładka – wyściela stawy, brzuch, oraz narządy wewnętrzne, umożliwia swobodne ślizganie się struktur tkankowych między sobą lub po innych strukturach czyli odpowiada za poślizg. Wywołuje dystorsje przepukliny punktu spustowego i dystorsje tektoniczną.